Opłata planistyczna

Opłata planistyczna

Co to jest opłata planistyczna? Ile wynosi i kto ją płaci? Czy opłata planistyczna może wynosić 0%?

Na te i jeszcze kilka pytań odpowiadamy w tym artykule.

 

Opłata planistyczna

Opłata planistyczna nazywana też rentą planistyczną, jest to jedna z wielu opłat jakie występują w Polsce. Opłata planistyczna jest uregulowana w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27 marca 2003 roku. Jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości i powinna być wyższa niż 0%. Opłata ta jest dochodem własnym gminy.

 

Jak ustala się wysokość opłaty planistycznej, jeżeli doszło do podziału nieruchomości?

 

W myśl orzecznictwa, wzrost wartości nieruchomości należy wyceniać w odniesieniu do nieruchomości, która była przedmiotem transakcji – sprzedaży i z chwilą zbycia stanowi odrębny przedmiot własności. Brak jest natomiast ustawowych przesłanek by przyjąć, iż podstawą wyceny może być zupełnie inna nieruchomość tj. nieruchomość przed dokonaniem sprzedaży, szczególnie w sytuacji, kiedy nie została ona zbyta w całości. W tej sytuacji bowiem (zbycia części innej nieruchomości), zmieniają się rodzaje jej cech rynkowych tj. położenie, powierzchnia, sąsiedztwo, dostępność komunikacyjna, możliwość zagospodarowania i kształt – a zatem wszystkich tych parametrów, które są podstawą wyceny wzrostu wartości nieruchomości – sygn. II SA/Kr 924/14, WSA w Krakowie, wyrok z dnia 1 października 2014 roku.

I dalej w tej samej materii wybrzmiewa głos Naczelnego Sądu Administracyjnego:

Przy określaniu wysokości opłaty planistycznej wyłączną datą stanu, zgodnie z którym należy dokonać oszacowania nieruchomości, jest data wejścia w życie planu, który wywołał wzrost wartości nieruchomości. Wzrost wartości musi zatem dotyczyć nieruchomości według jej stanu i cech na dzień wejścia w życie planu. W ocenie składu rozpoznającego niniejszą sprawę nie ma żadnego uzasadnienia by inną datę przyjmować przy ustalaniu stanu nieruchomości (dla określania wzrostu jej wartości), a inną datę przy ustalaniu właściciela (użytkownika wieczystego) tej nieruchomości jako podmiotu zobowiązanego do zapłaty opłaty wynikającej z tak ustalonego wzrostu wartości nieruchomości. Innymi słowy ustalenie opłaty planistycznej wynikającej ze wzrostu wartości nieruchomości związane jest z datą wejścia  w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tak co do stanu i cech tej nieruchomości dla ustalenia tego wzrostu, jak i co do osoby zobowiązanej do zapłaty opłaty wynikającej z tego wzrostu

sygn. II OSK 3257/17, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 lipca 2018 roku

Obniżenie wartości nieruchomości przez plan zagospodarowania przestrzennego

To zagadnienie jeszcze niedawno stanowiło pewien problem. A mianowicie w 2019 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 37 ust. 1 rozumiany w ten sposób, że pozwala na ustalenie mniej korzystnego przeznaczenia nieruchomości niż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r. uznaje za niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

Art. 37 ust. 12 brzmi:

wysokość odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości,
o którym mowa w art. 36 ust. 3, oraz wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień jej sprzedaży. Obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem.

Kto nie płaci opłaty planistycznej?

Zwolniona od zapłaty jest osoba, która zbyła nieruchomość, której dotyczy art. 36 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym, o ile dokona tego po co najmniej 5 latach od uchwalenia planu. Zdaniem orzecznictwa nie zwalania z obowiązku wniesienia opłaty dokonanie umowy darowizny. Wyjątkiem jest przeniesienie prawa własności przez rolnika na następcę w myśl przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z 11 kwietnia 2003 roku.

Podsumowując – opłata planistyczna, czyli tak zwana renta planistyczna wynosi 30% wzrostu wartości nieruchomości i powinna być wyższa niż 0%. Stanowi ona dochód własny gminy. Zwolnione z opłaty są osoby, które dokonają zbycia po pięciu latach od dnia uchwalenia planu. W myśl wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2019 roku uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego nie powinno prowadzić do obniżenia wartości nieruchomości objętej planem.

Powiązane artykuły

Popularne Artykuły

Popularne Video

Ulga w odprowadzaniu składek dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą​

5 podstawowych błędów przy wdrażaniu procedur AML

Jak rozliczyć wynajem nieruchomości w 2023 roku

Ulga w odprowadzaniu składek dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą

5 podstawowych błędów przy wdrażaniu procedur AML

Jak rozliczyć wynajem nieruchomości w 2023 roku?